Korona virüsü dünya ekonomisini nasıl etkiledi? Kazanan ve kaybeden sektörler hangileri oldu?

2019 yılının Aralık ayında pandemi olarak ilan edilen korona virüsü dünya ekonomisini inanılmaz derece etkiledi. Pandemiden olumsuz etkilenen sektörler olduğu gibi olumlu etkilenenler de oldu. Ancak dünya para piyasası gelen olarak bir daralma yaşadı. Bu daralmanın sebebi ise pandemi ile meydana gelen üretim/tüketim dengesizliği oldu. Dünya üzerinde çoğu kurum, kuruluş ve sektör çalışmalarını durma noktasına kadar getirdi. Bu durumun sebebi ise korona virüsü pandemisinin insanları evlere kapatması olarak görüldü. Peki bu pandemiden olumlu ve olumsuz etkilenen sektörler neler.

İlk olarak pandemiden olumsuz etkilenen sektörleri nedenleri ile birlikte başlıklar altında ele alalım.

Spor müsabakalarının oynanamaması

Herkesin de bildiği gibi spor müsabakalarında seyirciler oldukça ön plandadır. Kulüplerin kendi aralarında yaptıkları oyuncu alışverişi gibi gelirlerden ziyade taraftarlardan elde edilen gelirler daha değerlidir. Çünkü kulüpler temelde taraflar memnuniyeti üzerine kurulmuşlardır. Pandemi, taraftarların maçlara gitmelerini engellemiş bu yüzden kulüplerin maç günü seyirci gelirlerinin kaybolmasına neden olmuştur. Maçların oynanamaması yayıncı kuruluşları olumsuz etkileyerek takımların maç günü yayın gelirlerini de engellemiştir.

Yıllık sözleşmeleri biten oyuncuların kontrat yenileme zamanı gelmiş fakat kulüplerin mali açıdan zora girmesi nedeniyle bu kontrat yenileme işlemi yapılamamış. Ayrıca borçlarını artık ödeyemeyen kulüpler çok büyük sorunlar yaşamıştır.

Petrol ticaretinin neredeyse durması

İnsanların artık seyahat ihtiyacı duymaması araç kullanımı yapmamalarına neden olmuştur. Bu da petrol ticaretini neredeyse durma noktasına getirmiştir. Petrol ihtiyacı azaldığı için petrol fiyatları düşmüş bu nedenle petrole dayalı ülke ve şirketler ekonomik olarak kötü etkilenmişlerdir. Ayrıca petrol şirketlerindeki hisselerin devri gibi işlemler de zora girdiği için büyük şirketler bu olaydan olumsuz etkilenmiştir.

Küçük işletmelerin kapanması

Restoran, cafe, gibi birçok küçük işletmenin kapanması piyasaları az da olsa olumsuz etkilemiştir. Bu işletmelerin kapanması özellikle halkta bulunan paranın sirkülasyonunu engellemiş paranın dönmemesini sağlamıştır. Bu olay ekonomi için önemli etkenler arasında gösterilir, etkisi az ama sonuçları büyüktür.

Sağlık sektörünün çökmesi

Korona virüsü v’aka sayısı aniden artış gösterdiği için hastaneler talepleri karşılayamaz duruma gelmişlerdir. Özellikle bazı ülkelerde korona virüsü v’akalarına ücretsiz hizmet sunulması hastane sektörünü olumsuz etkilemiştir. Ayrıca maske, dezenfektan ve tulum gibi sağlık araçlarının yetersizliği hizmet noktasında sorun yaratmıştır.

Turizm sektörünün durması

Evlerden çıkamayan insanlar haliyle tatil de yapamamış, yaz tatili için bilet bile almamışlardır. Ülke dışına çıkışlar kısıtlı olduğu için ülkelere turist gitme oranı da düşmüştür. Oteller vb. yerler var olan borçlarını ödeyememişlerdir. Bu nedenle turizm sektörü çökmüştür.

Hava ulaşımının büyük ölçüde azalması

Ülke dışına çıkışlar kısıtlı olduğu için yurt dışı seyahatleri durmuş havacılık şirketleri de aynı şekilde bu pandemiden olumsuz etkilenmiştir. Artık uçak uçuramayan firmalar borç ödeme noktasında da sıkıntı yaşadığı için batma noktasına gelmiştir.

Eğlence sektörünün kaybetmesi

Bar, cafe, konser salonları gibi yerler bu süreçte kapalı olduğu için herhangi bir gelir elde edememişlerdir. Gelir elde edememelerinden dolayı borçlar ödenememiş kredi çekmek de bu süreçte mümkün olmadığı için eğlence sektörü de virüsten nasibini almıştır.

Bankaların piyasaya etkisi

Bankalar para sirkülasyonu gerçekleşmemesi nedeniyle ellerinde para tutamamışlardır. Kredi almak isteyen şirketler ve küçük işletmelere bile kredi veremeyen bankalar korona virüsü pandemisinden en çok etkilenen kurumlardan biri haline gelmiştir. Ayrıca bankalara olan borçlar da ödenemediği için bankalar kötü etkilenme yaşamıştır.

İthalat ve İhracatın azalması

İthalat ve ihracat ile ayakta kalan ülkeler artık dış ticaret yapamadıklarından dolayı çökmüştür. Örneğin ülkelere giren ham madde miktarı azaldığı için üretim de durmuştur. Üretim yapamayan ülkeler kazanç elde edememiş ve borçlanmıştır.

Büyük AVM’lerin kapanması

Büyük AVM’lerin de bu pandemi sürecinde kapanması devlet yetkilileri tarafından istenmiştir. Bu istek karşısında AVM’leri kapanan yöneticiler maddi açıdan zorluk çekmiş ve AVM hisselerinin bir bölümünü satmak zorunda kalmışlardır.

Bunca düşüşte olan sektörün yanı sıra elbette yükselişte olanlar da vardır fakat ekonomiyi büyük oranda etkiledikleri söylenemez. Sadece kendi iç piyasalarını etkiledikleri görülüyor. Peki virüstenolumlu etkilenen sektörler neler nedenleri ile ele alalım.

Temizlik ürünlerin satılması

Korona virüsü ile savaşta etkili ürünler olarak gösterilen dezenfektan ve temizlik ürünlerineinanılmaz bir talep oluşmuştur. Bu talebi karşılamak için çalışmalar yapan firmalar satışların büyük oranda artması nedeniyle ekonomik olarak olumlu etkilenmiştir. Piyasalarda bu firmaların hisseleri artış göstermiştir.

Kargo şirketlerinin aktif olması

Salgın döneminde evlerden çıkamayan insanlar haliyle ürünlere kargo yolu ile ulaşmak istemişlerdir. Bu nedenle kargo şirketlerinde büyük bir talep oluşmuş, neredeyse yetişemez duruma gelmişlerdir. Bu nedenle kargo şirketleri pandemiden olumlu etkilenen sektörler arasına girmiştir.

Marketlerin alışverişe devam edebilmesi

Küçük marketler bu dönemde her ne kadar çok kazanmasa bile pandemiden olumsuz etkilenenler arasına girmemiştir. Öncesine göre az da olsa bu marketlerin satışları artmış ve maddi olarak büyümüşlerdir.

Haber sektörünün büyümesi

İnsanlarınhaber alma ihtiyacı artmış ve nerde ne kadar v’aka olduğu haberleri oldukça fazla izlenmiş ve okunmuştur. Sağlık sektörü ile ilgili haberlerin daha fazla izlenmesi üzerine haber şirketleri büyümüştür.

İnternette kullanım yoğunluğu yaşanması

Evlerde izolasyon yapmak amacıyla kalan insanlar boş vakitlerini internete ayırmış ve yapılan araştırmalar sonucunda öncesine göre %43’lük bir internet kullanım artışı görülmüştür. Tabi bundan etkilenen büyük internet firmaları ekonomik açıdan büyümüş ve hisselerine değer katmışlardır.

Sonuç

Sonuç olarak pandemi dünya ekonomisini olumsuz etkilemiş, para piyasalarında daralmaya neden olmuş ve çoğu firmanın hisselerinin düşmesine neden olmuştur. Bunca kötü şeyin yanında dünya pandemi öncesine göre daha temiz bir yer haline gelmiştir. Karbon salınımı azalmış, ozon tabakasını delen zararlı gazların oranı azalmıştır. Ölçüm yapan şirketlerin verilerine göre  hava artık daha temiz ve solunuma uygun hale gelmiştir. Ancak bu temiz dünya olayının pandemi sonrasında dikkat edilmemesi durumunda tekrar önceki hale geleceği söylenmektedir. Bu yüzden elimizden geldiğince temiz bir dünya oluşturmaya dikkat edelim.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir